سرنوشت سهمیه بنزین خودروهای نوشماره روی میز تصمیمگیری دولت
با افزایش مصرف سوخت و فشار بر بودجه واردات بنزین، دولت بررسی حذف سهمیه بنزین خودروهای نوشماره را در دستور کار قرار داده است؛ موضوعی که هنوز به تصمیم نهایی نرسیده اما پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن از هماکنون محل بحث و نگرانی است.
به گزارش اقتصاد پیشتاز، با تشدید روند مصرف بنزین در کشور و عبور مقطعی آن از مرز ۱۹۰ میلیون لیتر در روز، دولت به دنبال سازوکارهای جدیدی برای مدیریت تقاضا و مهار رشد مصرف است. در همین چارچوب، سرنوشت سهمیه بنزین خودروهای نوشماره به یکی از محورهای اصلی گفتوگو در کارگروه مشترک وزارت نفت، وزارت کشور، وزارت اطلاعات، سازمان برنامه و بودجه و سازمان مدیریت راهبردی انرژی تبدیل شده است. این کارگروه قرار است «زمان» و «چگونگی» اجرای طرح حذف سهمیه را مشخص کند؛ طرحی که در صورت تصویب، تنها خودروهایی را هدف میگیرد که برای نخستین بار شمارهگذاری میشوند و شامل خودروهای کارکردهای که صرفاً پلاکشان تغییر میکند، نخواهد شد.
هرچند خبر بررسی این سیاست منتشر شده، اما دولت هنوز تصمیم نهایی خود را اعلام نکرده و سهمیه خودروهای نوشماره عملاً حذف نشده است. با این حال، اعلام بررسی چنین طرحی نگرانیهایی را در میان خریداران خودروهای صفر کیلومتر و کارشناسان ایجاد کرده است. برخی معتقدند حذف سهمیه برای همه خودروهای نوشماره، فارغ از نوع خودرو و میزان مصرف آن، میتواند عدالت توزیع سوخت را مخدوش کند. بهویژه اینکه دارندگان خودروهای اقتصادی و کممصرف بیش از سایرین تحت تأثیر افزایش هزینه سوخت قرار خواهند گرفت.
از سوی دیگر، احتمال کاهش انگیزه خرید خودروهای صفر کیلومتر و افزایش تمایل به سمت خودروهای کارکرده مطرح میشود؛ تغییری که پیامد آن میتواند کند شدن روند نوسازی ناوگان باشد. نوسازی ناوگان یکی از اهداف رسمی دولت در سالهای اخیر بوده و وقوع چنین تغییر رفتاری، چالشی تازه در مسیر آن ایجاد خواهد کرد.
دولت اما تأکید دارد که ادامه روند فعلی سهمیهبندی در شرایطی که مصرف سوخت بهطور مداوم در حال افزایش است، قابل دوام نیست. از نگاه سیاستگذاران، حذف سهمیه خودروهای نوشماره بخشی از یک برنامه گستردهتر برای اصلاح سازوکار سهمیهبندی و مدیریت واردات سوخت است؛ برنامهای که هدف اصلی آن کنترل مصرف، کاهش قاچاق و جلوگیری از فشار بیشتر بر منابع مالی کشور عنوان میشود.
در حالی که کارگروه مشترک همچنان در حال بررسی ابعاد مختلف این سیاست است، افکار عمومی و بازار خودرو منتظر اعلام تصمیم قطعی دولت درباره آینده سهمیه بنزین خودروهای نوشماره هستند. هر تصمیمی که در نهایت اتخاذ شود، بیتردید تأثیر مستقیم بر رفتار خریداران، بازار خودرو و الگوی مصرف سوخت خواهد داشت؛ تأثیری که اهمیت شفافسازی و اطلاعرسانی دقیق دولت را بیش از پیش برجسته میکند.