غلامحسین نجابت: ۹۰ درصد سود صنعت پتروشیمی از چرخه توسعه خارج شد
صنعت پتروشیمی کشور که زمانی یکی از ستونهای اصلی اقتصاد و سرمایهگذاری به شمار میرفت، امروز با کندی روند توسعه و کاهش جذابیت برای سرمایهگذاران مواجه شده است. پروژهها بهطرز قابل توجهی طولانیتر شده و بخشی از منابع حاصل از سود، از چرخه توسعه خارج میشود، موضوعی که نگرانیها نسبت به آینده این صنعت استراتژیک را افزایش داده است.
غلامحسین نجابت، معاون سابق وزیر نفت در امور پتروشیمی، با اشاره به نحوه اجرای خصوصیسازی در این صنعت به اقتصاد پیشتاز گفت: به جای آنکه صنایع پتروشیمی با روشهای اصولی به بخش خصوصی واقعی واگذار شود، ۹۲ درصد این صنعت به بخش خصولتی و تنها ۸ درصد به بخش خصوصی واگذار شده است.
وی با تاکید بر اینکه مجموعههای خصولتی نهتنها عملکرد بهتری نسبت به شرکت ملی صنایع پتروشیمی قبل از واگذاری نداشتهاند، بیان کرد: این شرکتها حتی بیمارتر هم شدهاند و خصوصیسازی در این حوزه نهتنها نتیجه مثبت نداشته، بلکه نتیجه معکوس نیز به همراه داشته و حیات خلوتهایی برای برخی سازمانها ایجاد شده است.
سودهای خارجشده، مانع اصلی توسعه
نجابت توضیح داد: یکی از مهمترین دلایل عدم توسعه صنعت پتروشیمی همین موضوع است، چراکه شرکتهای خصولتی حدود ۹۰ درصد سود حاصل را در مجامع عمومی از مجموعه خارج میکنند و منابع قابلتوجهی برای توسعه باقی نمیماند.
وی افزود: به همین دلیل، طرحهای توسعهای که در گذشته معمولاً در بازه ۴ تا ۵ سال به بهرهبرداری میرسید، اکنون با تأخیرهای بسیار طولانی مواجه شدهاند و همین موضوع باعث افزایش هزینهها و کاهش نرخ بازده داخلی (IRR) پروژهها شده است.
تفاوت مدیریت خصوصی با دولتی و خصولتی
این کارشناس صنعت پتروشیمی تصریح کرد: پیشتر، صنایع پتروشیمی در بورس و بازار سرمایه از جایگاه بسیار بالایی برخوردار بودند و به محض اعلام انتشار اوراق مشارکت یا سایر ابزارهای تأمین مالی، با استقبال گسترده مواجه میشدند، اما به دلیل مشکلاتی که در مسیر توسعه به وجود آمده، این استقبال نیز بهشدت کمرنگ شده است.
وی در پایان با اشاره به تفاوت مدیریت در پروژههای خصوصی و دولتی گفت: در پروژههای کاملاً خصوصی، مالک یا مسئول پروژه خود را متعهد میداند و با دلسوزی تلاش میکند کارها با هزینه کمتر و سرعت بیشتر انجام شود، اما در سازمانهای دولتی و خصولتی چنین حساسیتی وجود ندارد، چراکه مدیران احساس نمیکنند افزایش هزینه حتی یک ریال، مستقیماً از جیب خودشان پرداخت میشود.