اکبریان رئیس انجمن سنگآهن ایران: فولادسازان دنبال مواد اولیه ارزاناند
در هفتههای اخیر تنش تازهای میان فولادسازان و سنگآهنیها شکل گرفته است. برخی فولادیها مدعیاند که سنگآهن کافی در کشور وجود ندارد و کمبود مواد اولیه، ظرفیت تولید آنها را تهدید میکند. اما در سوی مقابل، فعالان بخش معدن این ادعا را نهتنها غلط، بلکه کاملاً ساختگی میدانند. آنها میگویند نهتنها کمبود سنگآهن نداریم، بلکه مازاد هم داریم و مشکل واقعی، نه نبود مواد، بلکه اصرار فولادسازان برای خرید ارزانتر است.
مهرداد اکبریان، رئیس انجمن سنگآهن ایران، با اشاره به وضعیت تأمین مواد اولیه در زنجیره فولاد به اقتصادپیشتاز گفت: تنها واحد فولادسازی که بهصورت مستقیم سنگآهن دانهبندی مصرف میکند، ذوبآهن اصفهان است. دولت برای تضمین پایداری تأمین این واحد، یکی از بهترین معادن خصوصی خراسان را در اختیار ذوبآهن قرار داد تا از آن بهعنوان پشتوانه برداشت استفاده کند. اینکه این مجموعه امروز میتواند در آن معدن فعالیت اقتصادی و مقرونبهصرفه داشته باشد یا نه، موضوعی است که به سیاستگذاری خودشان مربوط است.
وی با تأکید بر نبود کمبود سنگآهن در کشور بیان کرد: تولید فولاد ایران حدود ۳۰ میلیون تن است و تا این لحظه هیچ کارخانهای مجبور نشده حتی یک تن سنگآهن از خارج وارد کند. هرچه فولاد در کشور تولید میشود، بهطور کامل با سنگآهن ایرانی است.
نیاز اصلی فولادسازان سنگآهن نیست
او با اشاره به نوع واقعی نیاز فولادسازان اظهار کرد: نیاز اصلی فولادسازان سنگآهن نیست؛ آنها به گندله نیاز دارند تا آن را به آهن اسفنجی تبدیل کنند. مسیر رایج تولید در ایران از سنگآهن تا کنسانتره، گندله و سپس آهن اسفنجی، کاملاً مشخص است. ادعای کمبود، در واقع چانهزنی برای کاهش قیمت مواد اولیه است. برخی بهجای مدیریت فشار ناشی از ناترازی انرژی و کاهش ساعات کار و افت حاشیه سود، میخواهند این فشار را به بالادست منتقل کنند و گندله و کنسانتره را زیر قیمت بخرند. این تصمیم مانند سوراخ کردن کشتیای است که خودشان در آن نشستهاند. اگر بالادست تضعیف شود و نتواند تولید کند، کل زنجیره خوابیده و پاییندست نیز از کار میافتد؛ بهخصوص در شرایط فعلی که امکان واردات هم وجود ندارد.
وی ادامه داد: به گفته کارشناسان وزارتخانه، تولید سنگآهن کشور سال گذشته ۱۳۰ میلیون تن بوده، در حالی که کل نیاز واقعی زنجیره فولاد حدود ۸۰ میلیون تن است. در سال ۱۴۰۳ حدود ۷۰ میلیون تن کنسانتره تولید شد که ۶۰ میلیون تن آن تبدیل به گندله شد. از سوی دیگر، تولید آهن اسفنجی کشور حدود ۳۳ تا ۳۴ میلیون تن بوده که معادل مصرف حدود ۵۰ میلیون تن گندله است؛ در حالی که ما ۶۰ میلیون تن گندله تولید کردهایم. بنابراین ۱۰ میلیون تن گندله و ۱۰ میلیون تن کنسانتره مازاد داشتهایم.
تولید فولاد امسال نسبت به سال گذشته کاهشی میشود
اکبریان با بیان اینکه سال ۱۴۰۴ شرایط بدتری نسبت به ۱۴۰۳ دارد، افزود: قطعاً تولید فولاد در سال جاری کمتر خواهد شد و این مازادها همچنان روی زمین میماند. گندله بیشتر از شش ماه قابل نگهداری نیست و کیفیتش از بین میرود. کنسانتره هم اگر بیش از حد دپو شود، سفت میشود و امکان مصرف ندارد. این مواد، سرمایه در گردش شرکتهاست؛ نمیشود گفت تولید کنید اما سرمایهتان را بخوابانید.
او با انتقاد از فشارهای دولتی بر بخش معدن اظهار کرد: حقوق دولتی، بهرهمالکانه، عوارض صادراتی، ارزش افزوده و انواع مالیاتها پیدرپی افزایش یافته است. از سوی دیگر تجهیزات، سوخت و مواد منفجره برای معدنکاری بهسختی تأمین میشود. این شرایط یعنی افزایش هزینه تولید و صادرات. تولیدکننده مگر چقدر حاشیه سود داشته که همه این هزینهها را تحمل کند؟
اکبریان خطاب به فولادسازان گفت: وقتی درباره مشکلات خود صحبت میکنید، شرایط بالادست را هم ببینید. متأسفانه برخی با استناد به درصدهای افزایش صادرات، واقعیت را تحریف میکنند. مثلاً اگر صادرات کنسانتره از ۳.۶ میلیون تن به ۷ میلیون تن برسد، بهجای اعلام افزایش ۳.۵ میلیونتنی، از “۱۰۰ درصد رشد” حرف میزنند و مردم تصور میکنند تمام کنسانتره کشور صادر شده است.
ادعای اینکه مواد اولیه از دسترس فولادسازان خارج شده، صحیح نیست
وی ادامه داد: در مجموع حدود ۲۷۰ میلیون تن ماده اولیه در دسترس زنجیره فولاد وجود دارد، اما کل صادرات سال ۱۴۰۳ فقط ۲۳ میلیون تن بوده، یعنی هشت درصد. ۹۲ درصد در داخل مصرف شده است. پس ادعای اینکه مواد اولیه از دسترس فولادسازان خارج شده، صحیح نیست.