احتمال سقوط نفت به ۳۰ دلار؛ هشداری برای صادرکنندگان و فرصتی برای واردکنندگان
پیشبینیهای تازه نشان میدهد که اگر روند فعلی رشد عرضه نفت در جهان ادامه یابد و تقاضا نتواند پا به پای آن بالا برود، قیمت نفت میتواند تا دو سال آینده به محدوده ۳۰ دلار برسد؛ سطحی که پیامدهای متفاوتی برای اقتصادهای مصرفکننده و تولیدکننده نفت به همراه خواهد داشت.
به گزارش اقتصاد پیشتاز، در ماههای اخیر نشانههایی از افزایش پایدار عرضه نفت در سطح جهانی دیده میشود؛ عرضهای که بهویژه از سوی تولیدکنندگان خارج از مجموعه سنتی اوپک پلاس رشد قابلتوجهی داشته است. در مقابل، تقاضای جهانی برای نفت با وجود ثبات نسبی، رشدی کندتر را تجربه میکند و همین عدم توازن، تحلیلگران را به سمت سناریوهای نزولی قیمت سوق داده است. بر اساس این سناریوها، در صورت ادامه وضعیت کنونی، بازار جهانی نفت میتواند تا سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ وارد دورهای از مازاد عرضه ساختاری شود؛ وضعیتی که در نهایت ممکن است قیمت نفت خام را به محدوده ۳۰ دلار برساند.
این سناریو هرچند بدبینانه است، اما وجود آن پیامدهای اقتصادی مهمی را یادآور میشود. برای کشورهای واردکننده نفت، کاهش قیمت جهانی به معنای کاهش مستقیم هزینه انرژی است؛ موضوعی که بر قیمت سوخت، حملونقل، تولید صنعتی و هزینههای مصرفکننده تأثیر مثبت میگذارد. انرژی ارزانتر میتواند فشار تورمی را کاهش دهد، وضعیت حساب جاری را بهبود ببخشد و به تقویت رشد اقتصادی کمک کند. در بسیاری از این کشورها، کاهش قیمت نفت نوعی محرک اقتصادی محسوب میشود و فضای بیشتری برای سرمایهگذاری و افزایش مصرف فراهم میکند.
در مقابل، صادرکنندگان نفت با چشماندازی متفاوت و دشوار روبهرو خواهند شد. قیمتهای بسیار پایین، مستقیماً درآمدهای نفتی و بودجه دولتها را تحت فشار قرار میدهد و میتواند موجب کسریهای قابلتوجه مالی شود. بسیاری از اقتصادهای متکی به فروش نفت، بخش مهمی از پروژههای عمرانی، اجتماعی و حمایتی خود را از محل درآمدهای نفتی تأمین میکنند و کاهش شدید قیمت، توان آنها را برای حفظ این مخارج محدود خواهد کرد. همچنین شرکتهای نفتی در این کشورها ممکن است بهدلیل کاهش سودآوری، سرمایهگذاریهای اکتشافی و توسعهای را به تعویق بیندازند؛ مسئلهای که بر اشتغال، تولید داخلی و رشد اقتصادی اثر منفی دارد.
با این حال، تحقق قیمت ۳۰ دلاری قطعی نیست. هرگونه کاهش عمدی عرضه، تغییرات ژئوپولیتیکی یا بازگشت تقاضای قوی جهانی میتواند روند فعلی را معکوس کند. با وجود این، هشدارها درباره احتمال افت شدید قیمت نفت، زنگ خطری برای اقتصادهای وابسته به نفت است تا به سمت تنوعبخشی اقتصادی حرکت کنند.
در مجموع، سقوط احتمالی نفت به محدوده ۳۰ دلار، چشماندازی دوگانه ایجاد میکند: فرصت برای واردکنندگان و چالشی بزرگ برای صادرکنندگان.