پتروشیمیها بهسوی خودکفایی در انرژی/ برنامهریزی برای احداث ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی کلید خورد
صنعت پتروشیمی ایران در گامی کمسابقه بهسمت تولید مستقل انرژی، برنامهریزی برای احداث حدود ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی را آغاز کرده است؛ طرحی که میتواند معادلات مصرف گاز، پایداری برق صنایع و حتی امنیت انرژی کشور را دگرگون کند.
به گزارش اقتصاد پیشتاز، صنعت پتروشیمی ایران وارد مرحلهای تازه از توسعه شده است؛ مرحلهای که در آن، تامین برق و مدیریت انرژی دیگر تنها بر دوش شبکه سراسری و سوختهای فسیلی نیست. بنا بر اعلام مسئولان و برنامهریزیهای انجامشده، پتروشیمیها قصد دارند تا سقف 5000 مگاوات نیروگاه خورشیدی ایجاد کنند؛ اقدامی که از آن بهعنوان بزرگترین ورود بخش پتروشیمی به حوزه انرژیهای تجدیدپذیر یاد میشود.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که طی سالهای اخیر ناترازی گاز و برق، چالشهای جدی در مسیر تولید صنایع بزرگ ایجاد کرده است. در دورههای اوج مصرف، برخی واحدهای پتروشیمی با کاهش خوراک، افت تولید یا توقف مقطعی روبهرو شدهاند. بر همین اساس، تأمین انرژی پایدار بهویژه در فصلهای گرما و سرما برای صنایع انرژیبر، به یک اولویت حیاتی تبدیل شده است. تولید برق خورشیدی میتواند بخشی از این فشار را کاهش داده و امکان برنامهریزی بلندمدتتری برای تداوم تولید فراهم کند.
افزون بر مسئله امنیت برق، انگیزههای اقتصادی نیز در شکلگیری این طرح نقش مهمی داشتهاند. انرژی خورشیدی در سالهای اخیر با کاهش هزینههای نصب و نگهداری، به یکی از مقرونبهصرفهترین گزینههای تأمین برق تبدیل شده است. برای واحدهای پتروشیمی که مصرف برق بالایی دارند، تولید برق اختصاصی میتواند هزینههای انرژی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد. از سوی دیگر، آزادشدن حجم بیشتری از گاز مصرفی نیروگاهها، میتواند برای خوراک پتروشیمیها یا صادرات مورد استفاده قرار گیرد؛ امری که ارزش افزوده بالاتری برای کشور ایجاد میکند.
با این حال، اجرای طرح 5000 مگاواتی بدون چالش نیست. ساخت نیروگاههای خورشیدی در مقیاس بزرگ نیازمند تامین زمین مناسب، طراحی فنی دقیق، اتصال مطمئن به شبکه، سرمایهگذاری کلان و هماهنگی با نهادهای متعدد است. علاوه بر آن، ماهیت ناپایدار تولید برق خورشیدی در ساعات شب یا روزهای کمنور، ضرورت استفاده از سیستمهای ذخیرهسازی یا پشتیبان را پررنگ میکند؛ موضوعی که خود هزینه و پیچیدگی فنی بیشتری میطلبد.
در کنار جنبههای فنی، نقش سیاستگذاری دولت نیز تعیینکننده است. آینده این طرح تا حد زیادی به مشوقها، سرعت صدور مجوزها، ثبات قوانین و نحوه خرید برق مازاد بستگی دارد. کارشناسان معتقدند اگر حمایتهای عملی دولت پشت این برنامه قرار بگیرد، پتروشیمیها میتوانند در بازهای چندساله نهتنها به تأمین کامل برق خود نزدیک شوند، بلکه بخشی از برق تولیدی را به شبکه نیز تزریق کنند.
از منظر کلان انرژی، حرکت صنایع بزرگ به سمت خورشیدی، میتواند چهره سبد انرژی کشور را دگرگون کند. ایران یکی از بالاترین ظرفیتهای تابش خورشید در جهان را دارد و ورود بازیگران بزرگ صنعتی به این حوزه میتواند آغازگر دورهای جدید در توسعه انرژیهای پاک باشد. افزون بر این، کاهش مصرف گاز در بخش برق و استفاده آن در بخشهای پرسودتر، به تقویت تراز صادرات انرژی کمک خواهد کرد.
در مجموع، طرح احداث 5000 مگاوات نیروگاه خورشیدی توسط پتروشیمیها را میتوان نقطه عطفی در مسیر مدرنسازی صنعت انرژی کشور دانست؛ طرحی که اگر با مدیریت صحیح، سرمایهگذاری مستمر و حمایت اصولی پیش برود، نهتنها پایداری تولید پتروشیمیها را تضمین میکند، بلکه ایران را به سمت آیندهای متنوعتر، پایدارتر و کمریسکتر در حوزه انرژی هدایت خواهد کرد.
مریم میری