افزایش شتابان نرخ دلار و تشدید شکاف ارزی/ هشدار تحلیلگران درباره پیامدهای تورمی و فشاری بر اقتصاد

افزایش چشمگیر نرخ دلار در بازار آزاد و گسترش فاصله آن با نرخ‌های رسمی، موجی از نگرانی را در میان فعالان اقتصادی، واردکنندگان و تحلیلگران برانگیخته است؛ روندی که اگر ادامه یابد، می‌تواند سطح عمومی قیمت‌ها، هزینه تولید و ثبات مالی را تحت‌تأثیر قرار دهد.

به گزارش اقتصاد پیشتاز، طی روزهای اخیر بازار ارز با نوسانات شدید روبه‌رو شده و قیمت دلار آزاد با سرعتی قابل توجه افزایش یافته است. این رشد فزاینده که به گفته کارشناسان ناشی از ترکیبی از عوامل اقتصادی و روانی است، علامتی از تداوم تقاضای بالا برای ارز تلقی می‌شود؛ تقاضایی که عمدتا از سوی فعالان اقتصادی، صاحبان کسب‌وکار و حتی خانوارهایی شکل گرفته که در تلاش‌اند ارزش دارایی خود را در برابر نااطمینانی حفظ کنند.

به باور تحلیلگران، شکاف گسترده میان نرخ‌های رسمی و بازار آزاد، یکی از مهم‌ترین چالش‌های کنونی عرصه ارزی کشور است. این اختلاف نه‌تنها فرصت فعالیت سوداگرانه در بازار را افزایش داده، بلکه فشار مستقیمی بر واردکنندگان وارد کرده است؛ چرا که بسیاری از تولیدکنندگان و تجار برای تامین نیازهای فوری خود ناچار به خرید ارز از بازار آزاد و تحمل هزینه‌هایی به مراتب بالاتر شده‌اند. این وضعیت به تدریج خود را در قیمت کالاها، به‌ویژه مواد اولیه و کالاهای مصرفی، نشان خواهد داد.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که ادامه روند صعودی نرخ ارز می‌تواند به موج تازه‌ای از افزایش قیمت‌ها در حوزه‌های طلا، سکه و حتی خدمات دامن بزند. به‌ویژه آنکه بخش قابل توجهی از کالاهای اساسی و واسطه‌ای در زنجیره تولید کشور وابستگی ارزی دارند و هر جهش نرخ ارز مستقیما به تورم منتقل می‌شود. برخی تحلیل‌ها همچنین به نقش انتظارات تورمی، کاهش قدرت خرید و بی‌اعتمادی نسبت به ثبات اقتصادی اشاره می‌کنند؛ عواملی که موجب می‌شوند بازار ارز حساس‌تر از گذشته به اخبار و تحولات واکنش نشان دهد.

در همین حال، فعالان بازار معتقدند تا زمانی که عدم قطعیت در سیاست‌های ارزی و تجاری ادامه داشته باشد، احتمالاً نوسانات دلار کنترل‌پذیر نخواهد بود. از سوی دیگر، افزایش تقاضای فصلی برای ارز و رشد هزینه‌های وارداتی نیز می‌تواند در هفته‌های آینده فشار مضاعفی ایجاد کند.

در مجموع، تحلیلگران بر این باورند که تداوم این وضعیت، علاوه بر تاثیر بر معیشت خانوارها، می‌تواند برنامه‌ریزی مالی کسب‌وکارها، صنایع و حتی سرمایه‌گذاری‌های جدید را مختل کند. به همین دلیل، مطالبه اصلی فعالان اقتصادی، ارائه راهکارهای شفاف، هماهنگ و پایدار برای مدیریت بازار ارز و کاهش فاصله میان نرخ‌های رسمی و آزاد است.

مریم میری