صادرات غیرنفتی زمینگیر شد/ ۲۱ میلیارد دلار عقبماندگی
صادرات غیرنفتی ایران در سال جاری حدود ۲۱ میلیارد دلار کمتر از اهداف برنامه هفتم توسعه بوده است. این فاصله قابل توجه نشان میدهد که صنایع کشور هنوز در مسیر تحقق اهداف صادراتی خود عقب ماندهاند و پیامدهای اقتصادی آن برای ارزآوری و رشد اقتصاد قابل توجه است.
به گزارش اقتصاد پیشتاز،صنایع پتروشیمی، که بخش عمدهای از صادرات غیرنفتی را تشکیل میدهند، با محدودیتهای جدی در تامین خوراک روبهرو شدهاند. کمبود گاز و مواد اولیه باعث شده بسیاری از مجتمعها تنها بخشی از ظرفیت خود را تولید کنند و بخش بزرگی از ظرفیت تولید بلااستفاده باقی بماند. این وضعیت مستقیم بر کاهش صادرات و افت درآمدهای ارزی کشور اثر گذاشته است.
برنامه هفتم توسعه، رشد سالانه ۲۳ درصدی صادرات غیرنفتی را هدفگذاری کرده بود، اما عملکرد واقعی صنایع به ویژه پتروشیمی هنوز فاصله زیادی با این هدف دارد. برخی کارشناسان برآورد میکنند که حدود دوازده میلیون تن ظرفیت تولید پتروشیمی به دلیل کمبود خوراک بلااستفاده مانده و این موضوع به کاهش چشمگیر ارزآوری کشور منجر شده است.
کمبود خوراک تنها مشکل عملیاتی نیست؛ نتیجه مجموعهای از عوامل ساختاری و فصلی است. افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری در فصل زمستان، افت فشار در میادین اصلی گازی و تاخیر در توسعه میادین جدید باعث شده صنایع پتروشیمی با محدودیت مواجه شوند و تولید و صادرات این بخشها کاهش یابد.
علاوه بر این، محدودیتهای لجستیکی، مشکلات زنجیره تامین و فشارهای بینالمللی نیز در عقبماندگی صادرات غیرنفتی نقش داشتهاند. تلاشهایی برای تنوعبخشی به بازارهای خارجی انجام شده، اما هنوز نتوانسته فاصله موجود با اهداف برنامه هفتم را جبران کند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند برای نزدیک شدن به اهداف برنامه هفتم، اصلاح سیاستهای انرژی، تقویت سرمایهگذاری در توسعه زیرساختهای صادراتی و حمایت از تولیدکنندگان صادراتمحور ضروری است. مدیریت دقیق منابع و تمرکز بر صنایع کلیدی تنها راه تضمین رشد صادرات غیرنفتی و تقویت ارزآوری کشور است.
مریم میری