ناترازی گاز تولید پتروشیمی را کاهش داد
همزمان با اوج مصرف گاز در روزهای سرد سال، محدودیت تامین خوراک گازی برای صنایع بزرگ دوباره به صدر چالشهای انرژی کشور بازگشته است؛ وضعیتی که کاهش تولید در مجتمعهای پتروشیمی و نگرانی از افت سودآوری این صنعت ارزآور را به دنبال داشته و زنگ هشدار تازهای برای امنیت انرژی و رشد اقتصادی به صدا درآورده است.
به گزارش اقتصاد پیشتاز، با افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری، جریان گاز به بسیاری از واحدهای صنعتی از جمله مجتمعهای پتروشیمی محدود شده است؛ رخدادی تکراری در زمستانهای اخیر که امسال نیز آثار خود را بر تولید و صادرات این صنعت نشان داده است. پتروشیمیها بهعنوان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان گاز طبیعی، در اولویت قطع یا کاهش سهمیه قرار میگیرند تا شبکه سراسری بتواند نیاز بخش خانگی را تامین کند.کارشناسان انرژی میگویند کاهش خوراک گازی مستقیماً به افت تولید محصولاتی مانند متانول، اوره و آمونیاک منجر میشود؛ محصولاتی که سهم قابل توجهی در صادرات غیرنفتی ایران دارند. به گفته فعالان صنعت، توقفهای مقطعی تولید علاوه بر کاهش درآمد ارزی، هزینههای راهاندازی مجدد واحدها و استهلاک تجهیزات را نیز افزایش میدهد و حاشیه سود شرکتها را تحت فشار قرار میدهد.
این وضعیت در حالی رخ میدهد که صنعت پتروشیمی یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد کشور محسوب میشود و نقش مهمی در تامین ارز، اشتغال و توسعه صنایع پاییندستی دارد. محدودیت خوراک در ماههای سرد سال عملاً برنامهریزی تولید و تعهدات صادراتی شرکتها را با اختلال مواجه میکند و میتواند اعتبار تجاری ایران در بازارهای جهانی را تحت تاثیر قرار دهد.
ریشه اصلی این چالش، ناترازی میان تولید و مصرف گاز در کشور عنوان میشود. رشد سریع مصرف خانگی، فرسودگی زیرساختها و کندی توسعه میادین گازی باعث شده در فصل زمستان عرضه گاز پاسخگوی تقاضا نباشد. در چنین شرایطی، سیاستگذار ناچار به اعمال محدودیت برای صنایع میشود؛ تصمیمی که اگرچه برای جلوگیری از قطعی گاز خانگی ضروری است، اما هزینههای اقتصادی قابل توجهی به همراه دارد.
تحلیلگران معتقدند تداوم این روند میتواند سرمایهگذاری در صنایع انرژیبر را با تردید مواجه کند و ضرورت اصلاح الگوی مصرف، توسعه میادین جدید گازی و افزایش بهرهوری انرژی را بیش از پیش برجسته سازد. به باور آنان، حل پایدار ناترازی گاز نهتنها شرط ثبات تولید پتروشیمیها، بلکه پیشنیاز حفظ جایگاه ایران در بازار جهانی محصولات شیمیایی در سالهای آینده خواهد بود.
مریم میری