علی نقوی: فاصله یارانه های انرژی با قیمتهای واقعی بسیار زیاد شده است
سیاستهای یارانهای در حوزه انرژی طی سالهای گذشته به یکی از گرههای اصلی اقتصاد کشور تبدیل شده و فاصله میان قیمتهای واقعی و یارانهای را افزایش داده است. در چنین شرایطی، اصلاح یارانههای انرژی چگونه میتواند بدون ایجاد فشار ناگهانی بر جامعه انجام شود؟
علی نقوی، کارشناس حوزه انرژی، با اشاره به سیاستهای حمایتی و یارانهای در حوزه حاملهای انرژی به اقتصاد پیشتاز گفت: در طول سالهای گذشته یارانههای گستردهای در این بخش پرداخت شده، اما در بلندمدت و با تغییر الگوی مصرف و تحولات قیمتی، فاصله میان یارانهها و قیمتهای واقعی بهشدت افزایش یافته و تامین آن برای دولت دشوار شده است.
وی با بیان اینکه این وضعیت در نهایت به زیان مردم نیز تمام شده است، افزود: ناترازیهای ایجادشده باعث شده مصرفکنندگان نتوانند خدمات و کالاهای باکیفیت دریافت کنند و فشار این سیاستها همزمان بر دولت و جامعه تحمیل شود.
نقوی با تاکید بر ضرورت اصلاح تدریجی سیاستهای یارانهای اظهار کرد: یکی از راهکارهای کاهش شوکهای قیمتی، مشارکت دادن مردم در فرآیند مصرف و بازتوزیع یارانههاست؛ بهگونهای که شهروندان بتوانند در یک سازوکار شفاف و مبتنی بر بازار، سهمیههای خود را مبادله کنند.
نباید جامعه با شوک ناگهانی قیمتی مواجه شود
او با اشاره به تجربههای موجود در این زمینه بیان کرد: طرحها و مدلهای مختلفی برای نظام سهمیهبندی و مبادله آن وجود دارد که گرچه از نظر فنی متفاوتاند، اما همگی بر یک اصل مشترک استوارند و آن، مشارکت مردم در صرفهجویی و مدیریت مصرف است.
این کارشناس حوزه انرژی ادامه داد: نمونههایی مانند گواهیهای صرفهجویی در بورس انرژی وجود دارد که حتی قابلیت تعمیم به حوزههایی مانند بنزین را نیز دارد و در کنار آن، طرحهای جدیدی نیز در سازمان بهینهسازی مصرف انرژی در حال بررسی است.
وی در پایان با بیان اینکه اصلاح قیمتها باید بهصورت مرحلهای انجام شود، خاطرنشان کرد: مهمترین نکته این است که جامعه با شوک ناگهانی قیمتی مواجه نشود و در عین حال، میزان سهمیهها بهگونهای تنظیم شود که هم مشوق کاهش مصرف باشد و هم سازوکار بازار را مختل نکند؛ چراکه افراط یا تفریط در تعیین سهمیهها میتواند کل فرآیند اصلاح را با شکست مواجه کند.