آینده صادرات نفت ایران در ۲۰۲۶
صادرات نفت ایران در سال ۲۰۲۶ در حالی وارد مرحلهای حساس شده که تداوم تحریمها، رقابت شدید در بازار آسیا و نوسانات تقاضای جهانی، چشمانداز درآمدهای نفتی کشور را با عدم قطعیت روبهرو کرده است؛ شرایطی که میتواند سیاست انرژی و جهتگیری فروش نفت ایران را دستخوش تغییر کند.
به گزارش اقتصاد پیشتاز، برآوردها از بازار جهانی نفت نشان میدهد ایران همچنان بخش عمده صادرات خود را به بازارهای آسیایی، بهویژه چین، هدایت میکند؛ بازاری که به دلیل نیاز بالا به انرژی و امکان دور زدن محدودیتهای تحریمی، به مقصد اصلی نفت ایران تبدیل شده است. با این حال، تحلیلگران معتقدند اتکای بیش از حد به یک یا دو بازار خاص، ریسک صادرات را افزایش داده و قدرت چانهزنی قیمتی ایران را کاهش میدهد.
یکی از مهمترین چالشهای پیش روی صادرات نفت ایران در سال ۲۰۲۶، تداوم فروش با تخفیف نسبت به قیمتهای جهانی است. به دلیل محدودیتهای بانکی و بیمهای ناشی از تحریمها، ایران ناچار است برای حفظ مشتریان خود نفت را ارزانتر عرضه کند. این موضوع باعث شده حتی در دورههایی که حجم صادرات افزایش یافته، درآمد ارزی به همان نسبت رشد نکند.
در سوی دیگر، رقابت فشرده با عرضهکنندگان بزرگ بهویژه روسیه نیز فشار مضاعفی بر قیمت نفت ایران وارد کرده است. پس از تحولات ژئوپلیتیکی سالهای اخیر، نفت روسیه با تخفیف وارد بازار آسیا شد و عملاً بازار مشترکی با نفت ایران پیدا کرد؛ وضعیتی که رقابت قیمتی را تشدید کرده و حاشیه سود صادرات را کاهش داده است.
از منظر عرضه جهانی نیز پیشبینیها از احتمال مازاد عرضه نفت در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد؛ عاملی که میتواند روند افزایش قیمتها را محدود کند. در چنین شرایطی، کشورهایی که با محدودیت صادرات مواجهاند، بیش از دیگران تحت فشار قرار میگیرند.
کارشناسان انرژی معتقدند در صورت تداوم این وضعیت، ایران ناگزیر خواهد بود راهبردهای مکملی مانند افزایش صادرات فرآوردههای نفتی، توسعه صنعت پتروشیمی و تنوعبخشی به روشهای فروش را با جدیت بیشتری دنبال کند. به باور آنان، آینده صادرات نفت ایران نهتنها به تحولات سیاسی، بلکه به توان کشور در سازگار شدن با ساختار جدید بازار جهانی انرژی وابسته خواهد بود؛ بازاری که بهسرعت در حال تغییر است و رقابت در آن هر روز پیچیدهتر میشود.
مریم میری