مرتضی افقه: دولت تمام ابزارهای جایگزین نفت را مصرف کرده است
آمارهای تازه مرکز آمار نشان میدهد نرخ تورم خانوارها به ۴۰.۴ درصد رسیده و کارشناسان هشدار میدهند که کاهش منابع جایگزین درآمدهای دولت و محدود شدن ظرفیتهای مالی، اقتصاد کشور را در مسیر بحران تورمی قرار داده است.
بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار، نرخ تورم سالانه خانوارهای کشور در آبانماه ۱۴۰۴ به ۴۰.۴ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به ماه قبل ۱.۵ واحد درصد افزایش را نشان میدهد. افزایشی که بار دیگر زنگ خطر تشدید فشار معیشتی بر خانوارها را به صدا درآورده و پرسشهای جدی درباره ریشههای تداوم تورم بالا در اقتصاد ایران ایجاد کرده است.
در همین زمینه مرتضی افقه، کارشناس اقتصاد کلان، با اشاره به روند فزاینده تورم در کشور به اقتصاد پیشتاز گفت: رقم فعلی تورم نتیجه طبیعی انباشت ناکارآمدیهای اقتصادی در سه دهه گذشته، بهویژه پس از پایان جنگ است. طی این سالها سیاستهای اقتصادی با ضعفهای جدی اجرا شده و فرصتهای مهمی برای اصلاح ساختاری از دست رفته است.
وی افزود: در دورههایی که کشور با درآمدهای بالای نفتی بهویژه در دولت احمدینژاد مواجه بود، این منابع بهدرستی مدیریت نشد. برجام نیز به سرانجام مطلوب نرسید و در دولت رئیسی هم بسیاری از فرصتهای حل مشکلات اقتصادی از دست رفت.
این اقتصاددان با اشاره به بازگشت ترامپ و تشدید تحریمها تصریح کرد: حتی اگر جنگ اخیر یا فعال شدن اسنپبک هم رخ نمیداد، باز هم با تشدید تحریمها، افزایش فشارهای اقتصادی قابل پیشبینی بود. با این حال، وقوع جنگ ۱۲ روزه و تداوم فضای نااطمینانی ناشی از آن، خسارتهای سنگینی وارد کرد و موجب شد سرمایهگذاری بخش خصوصی بیش از پیش متوقف شود.
دولت در بنبست مالی/ منابع جایگزین نفت تمام شد
افقه با اشاره به وضعیت بحرانی منابع مالی دولت گفت: طی هشت سال گذشته، دولتها تقریباً تمام ابزارهای جایگزین درآمدهای نفتی را مصرف کردهاند. دیگر نه امکان قابل اتکایی برای فروش اوراق باقی مانده، نه ظرفیت برداشت از صندوق توسعه ملی وجود دارد و نه اموال قابل توجهی برای واگذاری باقی مانده است. بر همین اساس، از مدتها قبل قابل پیشبینی بود که دولت در نیمه دوم سال با مشکلات جدی در پرداخت حقوق کارکنان مواجه شود و ناچار به استقراض از بانک مرکزی شود.
او در پایان خاطرنشان کرد: حتی همان میزان درآمد نفتی که دولت با فروش غیررسمی و با تخفیف نسبت به قیمت بازار پیشبینی کرده بود نیز به طور کامل محقق نشده و همین مسئله کسری بودجه را تشدید کرده است. در چنین شرایطی، استقراض از بانک مرکزی به عامل اصلی تشدید تورم تبدیل شده است.
مائده مروتی